زمینه و هدف: رفتار زورگویی یکی از مشکلات روز افزون در بین نوجوانان بسیاری از مدارس در سطح جهان می باشد، که اخیراً مورد توجه پژوهش گران حوزه های روان شناسی و حتی جرم شناسی به دو صورت قلدری سنتی و سایبری قرارگرفته است. پژوهش حاضر با هدف بررسی میزان قلدری سنتی و سایبری در بین-نوجوانان دختر و پسر مقطع دبیرستان مدارس شهرهرات-افغانستان در سال 1396 در سه مقطع اول، دوم و سوم انجام شد. روش کار: این مقاله با روش کمی و با شیوه نمونه گیری تصادفی با استفاده از ابزار پرسشنامه از جمله پرسشنامه های قلدری (BS)، پاتچین وهیندوجا، ایلی نویز وآلوئوس در بخش های قلدری سنتی و سایبری با نرم افزارspss تحلیل شدند. نمونه پژوهش360 نفر از دانش آموزان مقاطع اول، دوم و سوم دبیرستان های شهرهرات بودند. نتایج: آزمون های تعقیبی (کروسکال والیس ومن ویتنی) با سطح معنی داری کمتر 05/0 و01/0 نشان داد که میزان قلدری سنتی و سایبری در بین دانش آموزان پسر نسبت به دانش آموزان دختر بیشتر است. از طرفی دیگر میان قلدری سنتی و بعد اجتماعی بین مقاطع دهم-یازدهم و یازدهم-دوازدهم تفاوت معنی داری وجود دارد، میانگین قلدری سنتی کلاس یازدهم از دوکلاس دهم و دوازدهم کمتر است. نتیجه گیری: نتایج پژوهش بیانگر این بود که دانش آموزانی که پدران آن ها کشاورز هستند قلدری بیشتری نسبت به سایر مشاغل دارند. هم چنین شیوع قلدری در دانش آموزانی که مادران آن ها خانه-دارند نسبت به دانش آموزانی که مادران آن ها شاغل هستند کمتر است. تحصیلات پدر در شیوع قلدری دانش آموزان تاثیر ندارد. بعلاوه نتایج تحقیق نشان داد که شیوع قلدری سایبری در بین دانش آموزانی که مادران آن ها از تحصیلات بیشتری برخوردارند نسبت به مادران بیسواد بیشتر است.

قلدری یک نوع خشونت سطح پائین به شمار می آید که اخیرا مورد توجه پژوهشگران و روان شناسان حیطه تربیتی قرار گرفته است و به دو صورت نمود می یابد: قلدری سایبری و سنتی. پژوهش حاضر با هدف تعیین میزان شیوع قلدری و رابطه آن با کیفیت ارتباط معلم - دانش آموز در بین نوجوانان دختر مقطع راهنمایی مدارس دولتی شهر تبریز و نیز، مقایسه این متغیرها در پایه های مختلف تحصیلی دانش آموزان انجام شد. برای تحقق اهداف این پژوهش توصیفی - رابطه ای، 397 دانش آموز دختر مدارس راهنمایی شهر تبریز (90-1391) با شیوه نمونه گیری تصادفی خوشه ای چندمرحله ای انتخاب شده و به مقیاس قلدری (BS، پاتچین و هیندوجا، 2011) و پرسشنامه ارتباط معلم - دانش آموز (IT-SR، مورری و زوواک، 2011) پاسخ گفتند. تحلیل داده ها با نرم افزار SPSS، میزان بروز رفتار قلدری در یک ماه اخیر را %64.2 بدست آورد. آزمون ضریب همبستگی پیرسون بین قلدری و اشکال سنتی و سایبری آن با کیفیت ارتباط معلم - دانش آموز رابطه منفی نشان داد (P<0.01). بر حسب نتیجه آزمون رگرسیون چندگانه، عوامل بیگانگی و ارتباط با معلم 19% تغییرات قلدری را پیش بینی نمودند و عامل بیگانگی (b=-0.32) متغیر پیش بین بهتری بود. همچنین، مبتنی بر نتایج تحلیل واریانس یک طرفه، قلدری در میان دانش آموزان پایه دوم و سوم نسبت به پایه اول شایع تر بوده و کیفیت ارتباط آنان با معلمان خویش نیز، منفی تر بود. با در نظر گرفتن نتایج تحقیق، توجه مضاعف بر کیفیت ارتباط معلم - دانش آموز برای کاهش رفتار قلدری و ناسازگاری های دانش آموزان دختر پیشنهاد می گردد.

امروزه پدیده بیابان و بیابان­زایی گریبان­گیر بسیاری از کشورهای جهان از جمله کشورهای در حال توسعه می­باشد. با نگاهی به گستره منابع طبیعی کشور در می­یابیم که چشم­انداز غالب در این گستره، اراضی بیابانی است. دانشمندان و متخصصین بر این عقیده­ می­باشند که علاوه بر عوامل طبیعی، عوامل انسانی نیز در بیابان­زایی نقش اساسی و کلیدی دارند. از آنجا که اکثر معیارهای مؤثر در بیابان­زایی در دسته عوامل طبیعی قرار دارند، تهیه مدل­های تعیین پتانسیل بیابان­زایی، به­صورت منطقه­ای انجام می­گیرد. در پژوهش حاضر به­منظور بررسی معیارها و شاخص­های مؤثر در بیابان­زایی منطقه جنوب شرق اهواز در استان خوزستان،‏‏ از مدل ایرانی ارزیابی پتانسیل بیابان­زایی (IMDPA) استفاده و از بین نه معیار این مدل دو معیار پوشش گیاهی و اقلیم با توجه به شرایط منطقه انتخاب و برای هر معیار، شاخص های مختلفی در نظر گرفته شده است. در این مدل ارزش عددی معیارها از میانگین هندسی شاخص ها و در نهایت بیابان­زایی کل منطقه از میانگین هندسی معیارها به­دست آمده و در نرم­افزار ArcGIS نقشه نهایی بیابان­زایی منطقه تهیه گردید. نتایج نشان داد که معیار پوشش گیاهی با ارزش عددی 06/2 تأثیر بیشتری نسبت به معیار اقلیم با ارزش عددی 93/1 در بیابان­زایی منطقه داشته است. در آخر نیز ارزش کمی شدت بیابان­زایی براساس دو معیار مورد بررسی به میزان 99/1 به­دست آمد که طبق جدول امتیازدهی این مدل وضعیت فعلی بیابان­زایی برای کل منطقه متوسط تعیین گردید.

مقدمه: یکی از اشکال فراگیر خشونت در مدارس که در سنین نوجوانی شایع است، قلدری است. هدف پژوهش حاضر تعیین اثربخشی آموزش "کنترل قلدری" بر قلدری دانش آموزان دختر بود. روش کار: روش مطالعه حاضر نیمه تجربی با طرح پیش آزمون، پس آزمون و پیگیری با گروه کنترل بود. جامعه آماری این پژوهش شامل دانش آموزان دبیرستان دخترانه دوره اول مدرسه سعادت (ناحیه یک آموزش و پرورش استان قزوین) به تعداد 320 تن در سال تحصیلی 1400-1399 بود. از میان آن ها تعداد 34 تن از دانش آموزان به صورت هدفمند با در نظر گرفتن نمره مقیاس قلدری و ملاک های ورود و خروج انتخاب و به 2 گروه 17 تن به روش تصادفی ساده از نوع قرعه کشی تقسیم شدند. ابزار پژوهش شامل پرسشنامه جمعیت شناختی و "مقیاس قلدری ایلینویز" (Illinois Bullying Scale) بود. روایی محتوای ابزارها به روش کیفی و پایایی به روش همسانی درونی با محاسبه ضریب آلفا کرونباخ اندازه گیری شد. پس از اجرای 8 جلسه به مدت 90 دقیقه آموزش برای گروه مداخله، داده ها جمع آوری شد. داده ها در نرم افزار اس پی اس اس نسخه 24 تحلیل شد. یافته ها: اثر تعاملی گروه و زمان بر قلدری (530/0=2η ، 001/0=P، 08/36=F)، قربانی (332/0=2η ، 001/0= P، 93/15=F) و نزاع (381/0=2η ، 001/0= P، 05/19=F) در سطح 01/0 معنادار بود. نتیجه گیری: آموزش "کنترل قلدری" در کاهش قلدری، نزاع و قربانی شدن دانش آموزان موثر است. از این رو، به کارگیری آموزش حاضر در مورد سایر دانش آموزان در دیگر مدارس و مناطق برای کاهش قلدری و پیامدهای آن پیشنهاد می شود.

زمینه و هدف: قلدری نوعی خشونت سطح پایین در مدرسه است که اخیرا روان شناسان مدرسه به آن توجه کرده اند؛ از این رو هدف این مطالعه، تعیین اثرات آموزش مدیریت استرس و مدیریت خود به مادران بر کاهش قلدری فرزندان دختر آن ها بود. روش بررسی: این پژوهش، از نوع نیمه آزمایشی با طرح پیش آزمون-پس آزمون و گروه گواه، با پیگیری یک ماهه بود. جامعه آماری این پژوهش شامل مادران دانش آموزان دختر دوره اول متوسطه منطقه پنج شهر تهران، در سال تحصیلی 98-1397 بود. ابتدا دو مدرسه، به صورت نمونه گیری در دسترس انتخاب شد. سپس پرسشنامه قلدری سنتی و سایبری، به منظور اندازه گیری قلدری سنتی و سایبری، روی همه دانش آموزان (700نفر) این دو دبیرستان، اجرا شد. از بین آن ها 48 دانش آموز که نمره بالایی در آزمون قلدری کسب کرده بودند، شناسایی و مادران آن ها در چهار گروه (سه گروه آزمایش و یک گروه گواه) به صورت تصادفی جایگزین شدند (12 نفر برای هر گروه). گروه اول تحت برنامه آموزشی مدیریت استرس و مدیریت خود، گروه دوم تحت آموزش مدیریت خود و گروه سوم تحت آموزش مدیریت استرس قرار گرفتند و گروه گواه هیچ آموزشی دریافت نکرد. داده ها با استفاده از آزمون تحلیل کواریانس مختلط تحلیل شد. یافته ها: نتایج نشان داد که اثر آموزش تلفیقی بر کاهش قلدری سنتی (0٫, 001>p) و قلدری سایبری (0٫, 002=p) معنادار بود. آموزش مدیریت خود نیز به طور معناداری میزان قلدری سنتی را کاهش داد (0٫, 013=p)؛ اما بر قلدری سایبری تاثیر معناداری نداشت. همچنین، آموزش تلفیقی در مقایسه با آموزش مدیریت استرس، میزان قلدری سنتی دانش آموزان را به طور معناداری کاهش داد (0٫, 029= p). نتیجه گیری: به طور کلی، نتایج نشان دهنده کاهش معنادار نمرات گروه آزمایش در مقایسه با گروه گواه در پس آزمون بود که بر این اساس می توان نتیجه گرفت که آموزش مدیریت استرس و مدیریت خود به مادران در کاهش قلدری فرزندان دختر موثر است.

1هدف: دانشگاه به عنوان نهادی برآمده از بطن اجتماع و دانشگاهیان به عنوان قشر متفکّر آن، نقشی کلیدی در تحولات اجتماعی دارد. با این حال در دانشگاه­ها، عواملی وجود دارد که دانشگاه را از دستیابی به هدف اصلی خود دور کرده و منجر به بروز پدیده­های مخرب روانشناختی همچون قلدری سازمانی شده است. به همین منظور پژوهش حاضر با هدف پاسخ به این پرسش که تجارب استادیاران جوان از قلدری سازمانی در دانشگاه چگونه است و چه عواملی منجر به شکل گیری آن در محیط دانشگاهی می­شود، نوشته شده است. روش­شناسی: روش پژوهش حاضر، کیفی از نوع پدیدارشناسی تفسیری است. جامعۀ پژوهش را کلیۀ استادیاران جوان عضو هیأت علمی دانشگاه گیلان در سال 1401 تشکیل می­دهند. روش نمونه گیری پژوهش حاضر، هدفمند و گلوله برفی بود و پس از مصاحبه با 16 مرد و 8  زن، داده­ها به اشباع نظری رسیدند. ابزار این پژوهش مصاحبۀ نیمه ساختاریافته بود و داده­ها به روش چند مرحله­ای موستاکاس تحلیل شد. یافته­ ها: از تجزیه و تحلیل داده­ ها 5 مضمون اصلی مربوط به تجربۀ زیستۀ استادیاران جوان از قلدری سازمانی و 5 مضمون اصلی مربوط به عوامل قلدری سازمانی شامل عوامل فردی و عوامل سازمانی به دست آمد. نتیجه گیری: نتایج نشان داد که بسیاری از استادیاران جوان در سال­های ابتدایی خدمت خود به علت داشتن سابقۀ کمتر و عدم ثبات وضعیت استخدامی­ خود در گروه یک نوع قلدری عمودی از بالا به پایین را تجربه کرده­اند که معمولاً شامل مورد تهدید واقع شدن، محرومیت از امکانات و بهره­کشی پژوهشی و اداری بوده است. همچنین وجود عدم شفافیت در برخی از قوانین و آیین نامه­ها، ضعف نظام اداری حاکم در دانشگاه و تبعیض در ارائۀ خدمات و امکانات به عده­ای از اساتید، از عمده ترین دلایل شکل گیری قلدری در دانشگاه بوده است.

مقدمه ورزش به عنوان بخش جدایی ناپذیر از جامعه با مجموعه ای از مشکلات مشابهی روبروست که یکی از آن ها قلدری مربیان فوتبال است. هدف پژوهش حاضر با هدف شناسایی عوامل موثر بر بروز پدیده قلدری در مربیان فوتبال حرفه ای ایران انجام شد. روش روش پژوهش توصیفی پیمایشی مبتنی بر معادلات ساختاری بود. جامعه آماری شامل کلیه مربیان حرفه ای فوتبال ایران در سال 1400 بود که تعداد 205 نفر براساس روش نمونه گیری تصادفی ساده به عنوان نمونه انتخاب شدند. جهت جمع آوری داده ها از پرسشنامه محقق ساخته 33 سوالی برگرفته از مصاحبه کیفی و کدگذاری استفاده شد. پس از تایید روایی توسط خبرگان (8 نفر)، پایایی پرسشنامه از طریق آلفای کرونباخ و پایایی ترکیبی تایید شدند. جهت تجزیه وتحلیل داده ها در بخش توصیفی و استنباطی از نرم افزار SPSS نسخه 23 و PLS Smart نسخه 2 استفاده شد. یافته ها نتایج تحلیل عاملی تاییدی نشان دهنده 8 عامل رفتارهای ضد اجتماعی در ورزش، ورزشکاران، روابط متقابل، تجربه قلدری و آزار و اذیت، عامل شغلی، عامل رفتاری، عوامل زمینه ای و مدیریتی و عامل فردی و روانشناختی به عنوان عوامل موثر بر پدیده قلدری در مربیان فوتبال حرفه ای ایران بود. نتایج تحلیل از برازش قابل قبول داده ها حکایت داشته است. همچنین روایی محتوا، واگرا و همگرا بیانگر روایی خوب مقیاس بوده است. نتیجه گیری نتایج نشان داد فاکتورهای مختلفی من جمله عوامل رفتاری، زمینه ای، مدیریتی، فردی، روانی و. . . بر پدیده قلدری مربیان اثرگذار است؛ لذا لازم است عوامل شناسایی شده مورد بررسی و توجه مربیان ورزشی فوتبال قرار گیرد. پیشنهاد می شود مدیران و مسیولان ورزشی آگاهی خود را نسبت به عوامل شناسایی شده در این پژوهش افزایش دهند.

فراهم کردن شرایط کاری مناسب و همچنین حمایت و محافظت از کارکنان در برابر آسیب های احتمالی در محیط کار یکی از دغدغه های اصلی سازمان هاست. از این رو، ضروری است پدیده های مخربـی همچون قلـدری سـازماری بررسـی و مصـادیق آن شناسایی شود تا بتوان برای مقابله با آنها اقدام مناسب انجام داد لذا هدف از این پژوهش طراحی الگوی پیشگیری از قلدری است. پژوهش حاضر از جمله پژوهش های کیفی است، از نوع نظریه داده بنیاد است و داده های مورد نیاز از طریق مصاحبه عمیق با 20 نفر از خبرگان و اساتید و مدیران دانشگاه که با روش نمونه گیری نظری نمونه ها انتخاب شده بودند،گردآوری شد. داده ها با مصاحبه عمیق نیمه ساختمند ، جمع آوری، و همزمان با رویه های تفضیلی در سه مرحله کدگذاری باز، محوری و گزینشی؛ به روش استروس و کوربن، تجزیه و تحلیل شد.یافته ها نشان داد که در مرحله اول 777 کد اولیه به دست آمد. در کدگذاری انتخابی این مفاهیم به 555 طبقه تبدیل و در نهایت 75مقوله اصلی استخراج شد که هر کدام زیر مقوله های الگوی نظام مند (شرایط علی(عوامل سازمانی، عوامل شغلی، عوامل مدیریتی و عوامل فردی)، پدیده محوری، شرایط زمینه ای(اجتماعی، موقعیتی و محیطی)، شرایط مداخله گر(ویژگی های شخصیت افراد قلدر، تفاوت های جنسیتی مردان با زنان، تفاوت های قومیتی کارکنان، سیاسی بازی، قانون گریزی، راهبردها(مدیریت قلدری، کنترل قلدری و تغییر قلدری) و پیامدها( سازمانی، فردی ، اخلاقی و اجتماعی) جای گرفت.